THỰC HÀNH
TIẾNG VIỆT
MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ CỦA
CÂU BẰNG CỤM TỪ - TỪ LÁY

I. LÝ THUYẾT

1. Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ
 Quan sát ví dụ SGK, trang 17:
1 Đêm, trời mưa như trút nước.
2 Đêm hôm đó, trời mưa như trút nước.

Chỉ ra trạng ngữ và nhận xét về ý nghĩa của
trạng ngữ trong hai câu đó.

1. Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ
1

Đêm, trời mưa như trút nước.
Một từ

2

Đêm hôm đó, trời mưa như trút nước.
Cụm từ

Trạng ngữ câu (2) được mở rộng hơn so với
trạng ngữ câu (1), ý nghĩa rõ ràng, cung cấp thông tin
cụ thể hơn về thời gian của sự việc.

1. Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ?

Tác dụng: Mở rộng trạng
ngữ của câu bằng cụm từ
giúp câu cung cấp thêm được
nhiều thông tin hơn cho người
đọc, người nghe.

2. Từ láy

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Từ láy là gì?
Có những loại từ láy
nào?

2. Từ láy
Khái niệm: là dạng đặt biệt của từ phức, được cấu tạo từ 2
tiếng, trong đó phần nguyên âm hoặc phụ âm được láy
giống nhau hoặc chỉ 1 phần nguyên âm và phụ âm láy như
nhau.
Từ láy bộ phận
Loại từ được láy giống nhau
phần âm, hoặc vần, dấu câu.

Từ láy toàn bộ
Loại từ được láy giống nhau
cả phần âm, vần và dấu câu.

II. THỰC HÀNH

BÀI TẬP 1. SGK.T17
So sánh các câu trong cặp câu và nhận xét về tác dụng
của việc mở rộng trạng ngữ của câu bằng trạng từ.

a.
- Hôm qua, nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn.
- Suốt từ chiều hôm qua, nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn.

 suốt từ chiều hôm qua=> TN cung
cấp thông tin về thời gian và quá trình
xảy ra sự việc: bắt đầu vào buổi chiều
ngày hôm qua và kéo dài.

BÀI TẬP 1
b.
- Trong gian phòng, những bức tranh của thí sinh treo kín
bốn bức tường.
- Trong gian phòng lớn tràn ngập ánh sáng, những bức
tranh của thí sinh treo kín bốn bức tường.

 Trạng ngữ trong gian phòng lớn tràn
ngập ánh sáng cung cấp thông tin về địa
điểm, đặc điểm của căn phòng.

BÀI TẬP 1
c.
- Thế mà qua một đêm, trời bỗng đổi gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu
đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt.
- Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi gió bấc, rồi cái
lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa
đông rét mướt.

 Trạng ngữ qua một đêm mưa rào cung
cấp thông tin về thời gian, đặc điềm của đêm.

BÀI TẬP 1
d.
- Trên nóc một lô cốt, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc.
- Trên nóc một lô cốt cũ kế bên một xóm nhỏ, người phụ nữ
trẻ đang phơi thóc.

 Trạng ngữ trên nóc một lô cốt cũ kề bên một xóm
nhỏ cung cấp thông tin về địa điểm, đặc điểm và vị trí
của lô cốt.

BÀI TẬP 2.SGK.T18

Hãy viết một câu có trạng ngữ là
một từ. Mở rộng trạng ngữ của câu
thành cụm từ và nêu tác dụng của việc
dùng cụm từ làm thành phần trạng
ngữ của câu.

Sáng, tôi đi học.
Trên cây, chim hót líu lo.
Vì rét, những cây bàng rụng hết
lá.
Bằng chiếc xe, em đến trường rất
nhanh.

BÀI TẬP 3. SGK.T18

Tìm từ láy và nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy
trong các câu sau:
a. Trong tiếng mưa hình như có tiếng nước sông dâng cao,
xiên xiết chảy.
b. Tấm thân bé bỏng của con chim vụt bứt ra khỏi dòng
nước và bay lên cao hơn lần cất cánh đầu tiên ở bãi cát.
c. Những đôi cánh mỏng manh run rẩy và đầy tự tin của
bầy chim đã hạ xuống bên một lùm dứa dại bờ sông.

BÀI TẬP 3. SGK.
a. Xiên xiết: thể hiện cảm giác của Mên và Mon khi nghe
tiếng mưa và tiếng nước sông dâng lên cao trong đêm.
b. Bé bỏng: miêu tả những con chim chìa vôi bé nhỏ, mới
được sinh ra nên còn non nớt, yếu ớt giúp nhấn mạnh
sự đối lập với dòng nước khổng lồ cao xiên xiết chảy.
c. Mỏng manh, run rẩy: nhấn mạnh sự nhỏ bé, non nớt
của đàn chim non mới nở.

HÁI HOA
DÂN CHỦ

1. Từ láy là gì?

A. Từ láy là những từ có

C. Từ láy là những từ có

các tiếng được ghép lại với

các tiếng lặp lại hoàn toàn,

nhau tạo thành.

có thể biến đổi thanh điệu

B. Từ láy là những từ có sự

D. Từ láy là những từ ghép

đối xứng âm với nhau

có âm giống nhau.

2. Tìm từ láy trong câu sau: “Mặt mũi nó lúc nào
cũng nhăn nhó như bà già đau khổ ”?
A. Mặt mũi

C. Bà già

B. Nhăn nhó

D. Đau khổ

3. Từ “nhem nhuốc” là từ láy toàn phần, đúng
hay sai?

A. Đúng

B. Sai

4. Dòng nào nói đúng nhất các loại từ có thể
làm trạng ngữ trong câu?
A. Danh từ,
động từ, tính từ
B. Cụm danh từ, cụm
động từ, cụm tính từ

C. Các quan hệ từ

D. Cả A và B đúng

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Hoàn thành các bài tập trong sách bài
tập Ngữ văn 7 tập 1.
 Soạn bài: Đi lấy mật trang 18.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE,
HẸN GẶP LẠI!