Chương IX - Năng lượng

Bài 46: Năng lượng và sự
truyền năng lượng

Trong hình có những năng lượng nào
mà em biết?

Các loại năng lượng trong hình là: Năng
lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy điện,
… 
Năng lượng là nhân tố quan trọng không
thể thiếu trong đời sống, sản xuất.
Nhưng cụ thể thì năng lượng là gì và các
loại nào có thể sử dụng trong công
nghiệp?

I. Năng lượng
 HS

tìm hiểu phần đọc hiểu SGK và trả lời câu hỏi:
1. Nếu không có năng lượng của thức ăn, của
pin, năng lượng của ánh sáng mặt trời thì
những hiện tượng nêu trên có diễn ra được
không?
- Nếu
không có năng lượng của thức ăn,
của pin, năng lượng của ánh sáng mặt
trời thì những hiện tượng nêu trên không
thể diễn ra được.

Tác dụng: 
- Mọi hoạt động hằng ngày của chúng ta đều cần
đến năng lượng. Năng lượng được lấy từ năng
lượng dự trữ trong thức ăn.
- Khi lắp pin vào đèn pin và bật công tắc. thi bóng
đèn pin phát ra ánh sáng. Ánh sáng được tạo ra là
nhờ có năng lượng dự trữ trong pin.
Cây cối lớn lên, ra hoa, kết trái được là nhờ hấp
thụ năng lượng của ảnh sáng mặt trời.

=> Năng lượng được định nghĩa là đại
lượng đặc trưng cho khả năng sinh công
của vật, là số đo liên quan đến sự chuyển
động vật chất gồm các hạt cơ bản và  từ
trường. Theo thuyết tương đối, giữa năng
lượng và khối lượng của vật có sự liên hệ
với nhau.

II. Năng lượng và tác
dụng lực
- Quan sát Hình 46.1 và trả lời câu hỏi của mục này.

- Lấy thêm ví dụ về mối liên hệ giữa
năng lượng và tác dụng lực.
- Thực hiện hoạt động đua xe đồ
chơi theo nhóm và trả lời các câu
hỏi của mục này.

*Một vật có năng lượng thì có khả
năng tác dụng lực lên vật khác
- Năng lượng càng nhiều thì lực tác
dụng có thể càng mạnh
- Năng lượng càng nhiều thì thời
gian tác dụng của lực có thể càng
dài

CH1:
+ Gió nhẹ (năng lượng nhỏ) làm chong chóng
quay yếu; gió mạnh, lốc xoáy (năng lượng lớn) làm
quay tuabin gió và phá huỷ nhiều công trình (tác
dụng lực mạnh).
+ Khi gió nhẹ, gió mạnh, lốc xoáy còn kéo dài
(năng lượng càng nhiều) thì chong Chóng, tuabin
gió còn quay, các công trình còn bị phá hủy (thời
gian tác dụng còn kéo dài).

CH2:
a. Muốn cho xe chuyển động nhanh và lâu hơn thì
cần phải thổi mạnh và dài hơi hơn
b. Từ thí nghiệm rút ra mối quan hệ giữa năng
lượng truyền cho vật với độ lớn của lực tác dụng
và thời gian lực tác dụng lên vật là: năng lượng
càng lớn thì lực tác dụng càng mạnh, năng lượng
càng nhiều thì thời gian tác dụng lực càng kéo dài

Hoàn thành các câu sau đây bằng cách
ghi vào vở các từ thích hợp trong khung,
được đánh số thứ tự từ (1) đến (7)
a. Năng lượng……..(1)… của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất được các
loại thực vật hấp thụ để ….(2)….và …...(3)……
b. …...(4)…….. dự trữ trong pin của điện thoại di động giúp điện thoại
ghi và phát ra âm thanh, hình ảnh. ……(5)…….lưu trữ trong xăng,
dầu cần cho hoạt động của xe máy, ô tô, máy bay, tàu thủy và các
phương tiện giao thông khác
c. Xăng, dầu và các chất đốt (than, gỗ, rác thải,…) được gọi là nhiên
liệu. Chúng giải phóng …..(6)………, tạo ra nhiệt và ……(7)…… khi bị
đốt cháy

•Công thức tính năng lượng

A = P.h

Trong đó:
A là công sinh ra khi nâng 1
vật lên cao (J)
P : là trọng lượng của vật
(N)
H: là độ cao của vật khi được
đưa lê cao (m)

BT1: Năng lượng cần thiết
để nâng vật nặng 1N lên độ
cao 4,5m là bao nhiêu?
Tóm tắt
P = 1N
h= 4,5 m
A=?

Bài giải
Năng lượng cần thiết để nâng 1 vật
lên độ cao 4,5 m là
A = P.h = 1.4,5 = 4,5 (J)
ĐS: 4,5 J

Năng lượng dự
trữ trong thức ăn

Năng lượng dự trữ trong pin

Cây cối lớn lên, ra hoa, kết trái được là nhờ
hấp thu năng lượng của ánh sáng mặt trời.

Ví dụ về mối liên hệ giữa năng
lượng và tác dụng lực.
- Khi đạp xe, muốn xe chuyển động
nhanh hơn thì ta phải tác dụng lực
lên xe lớn hơn để truyền nhiều
năng lượng làm xe chuyển động
- Khi gió thổi vào cây, năngnhanh.
lượng
gió càng lớn thì lực tác dụng vào
cây càng mạnh  cây rung càng
mạnh và càng lâu.

- Năng lượng chân truyền cho quả
bóng càng nhiều thì lực tác dụng
của chân vào bóng càng lớn bóng
lăn càng nhanh và càng lâu dừng lại

III. Sự truyền năng lượng
Năng lượng có thể truyền đi từ vật này sang
vật khác, từ nơi này đến nơi khác bằng nhiều
cách.
Qua tác dụng lực: như gió truyền năng lượng
cho cảnh quạt (Hinh 46.1).
Qua truyền nhiệt:  Năng lượng từ bếp lửa
truyền nhiệt cho nồi đun để nấu chín thức ăn.
Nhiệt làm nồi đun nhận được càng nhiều thức
ăn
càng nhanh chín
VD:
+ Qua tác dụng lực:
+ Qua truyền nhiệt