Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/
Tham gia cộng đồng chia sẽ sách : Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree
Cộng đồng Google :http://bit.ly/downloadsach

Mục Lục
Tủ Sách Của Mọi Nhà
Lời Giới Thiệu
Hãy Bỏ Qua Những “Chiếc Xe Rác”
Kiểm soát cuộc sống của bạn
Lòng can đảm
Đừng Tự “Vấy Bẩn” Cuộc Sống Của Mình
Mỗi ngày là một ngày mới
Học cách sống trong hiện tại
Đừng Biến Mình Thành “Chiếc Xe Rác”
Báo thù là việc làm vô nghĩa
Lòng bao dung
Giúp Người Khác Thôi “Xả Rác”
Quy tắc giao tiếp với “chiếc xe rác”
Chọn đúng thời điểm
Cuộc Sống Không Có “Xe Rác”
Sức mạnh của lòng biết ơn
Ảnh hưởng dây chuyền
Xây Dựng Một Gia Đình Không Có “Xe Rác”
Quy tắc trong gia đình
Tâm sự chứ không trút rác
Bài sát hạch cam go của cuộc đời
Xây Dựng Môi Trường Làm Việc Không Có “Xe Rác”
Sự lan truyền cảm xúc
Xây dựng môi trường làm việc không có “xe rác”
LỜI KẾT

Cảm ơn những người thu gom rác thực sự
Về tác giả

Dành tặng Dawn, Eliana và Ariela
Dành tặng Jerriann và Louis
Dành tặng Mike

Trái tim ngay thẳng là nền tảng của nhân cách tuyệt vời. Nhân cách tuyệt vời là
nền tảng của gia đình yên ấm. Gia đình yên ấm là nền tảng của quốc gia vững bền.
Quốc gia vững bền là nền tảng của hòa bình thế giới.
Khổng Tử

Lời Giới Thiệu
Cả giận, mất khôn
Tục ngữ
Bạn có dễ bị tác động bởi cách hành xử của người khác không? Liệu một tài xế taxi chạy ẩu,
người phục vụ bàn thô lỗ, người quản lý nóng nảy hay một đồng nghiệp vô ý có phá hỏng một
ngày tốt đẹp của bạn không? Trừ khi bạn là một cỗ máy, nếu không chắc hẳn bạn sẽ bị sốc. Tuy
vậy, khả năng thành công của bạn phụ thuộc vào việc bạn có biết cách nhanh chóng tập trung
vào những mục tiêu quan trọng của mình và bỏ qua những rắc rối vụn vặt hay không.
Hai mươi năm trước, tôi đã nhận ra chân lý đó khi ngồi ở băng ghế sau của chiếc taxi đang
chạy trên đường phố New York. Chiếc xe chở tôi đang đi ở làn bên phải thì bất thình lình, một
chiếc xe màu đen lao nhanh ra cắt ngang đường đi của chúng tôi. Bác tài xế taxi vội đạp phanh.
Tiếng lốp xe rít lên trên mặt đường ken két và chiếc xe taxi đứng khựng lại, cách đuôi chiếc xe
phía trước chỉ một đốt ngón tay. Tôi choáng váng, không dám tin vào chuyện vừa xảy ra.
Nhưng những gì diễn ra sau đó mới thật sự khiến tôi sững sờ. Người đàn ông điều khiển chiếc
xe phía trước – người suýt chút nữa đã gây ra một vụ tai nạn nghiêm trọng – thò đầu ra cửa xe
và lớn tiếng chửi bới bằng đủ lời lẽ thô thiển, tục tĩu.
Vậy mà bác tài đang chở tôi mỉm cười rồi vẫy tay chào tạm biệt gã lái xe kia. Tôi chú ý thái
độ của bác – rất thân thiện. Tôi ngạc nhiên hỏi: “Sao bác hiền thế? Gã đó suýt giết chết chúng ta
mà”. Bác tài trả lời, giọng bình thản:


Câu trả lời của người lái xe taxi làm tôi nảy sinh ý tưởng về điều mà tôi gọi là “Bài học diệu
kỳ từ chiếc xe rác”. Tôi bắt đầu nghĩ: “Tôi có thường để cho những 'chiếc xe rác' ảnh hưởng đến
cuộc sống của mình không? Và tôi có thường nhận lấy mớ 'rác rưởi' này rồi mang đến phát tán
tại nơi làm việc, ở nhà, hay trên đường phố không?”. Rồi tôi tự nhủ tôi không muốn “làm bẩn”
cuộc sống của người khác, tôi cũng không muốn hứng “rác” của bất kỳ ai. Với phương châm
sống như vậy, cuộc sống của tôi đã có những thay đổi tích cực đáng kể.
Khi viết quyển sách này, tôi đã ấp ủ nhiều dự định. Mục đích của tôi là mong bạn không bị
những nguyên nhân vụn vặt cản trở con đường hoàn thiện bản thân. Tôi muốn bạn biết cách
bỏ qua những điều tiêu cực nằm ngoài tầm kiểm soát của mình. Tôi muốn bạn hãy trân trọng
những điều tốt đẹp đang hiện hữu trước mắt.
Tôi muốn chúng ta cùng chung sức làm cho thế giới trở thành một nơi tốt đẹp hơn.Tôi viết
cuốn sách này để kết nối với mọi người. Tôi muốn cuốn sách này đến với mọi người ở mọi
quốc gia, mọi thành phố và mọi làng mạc trên khắp hành tinh của chúng ta. Tôi muốn cuốn
sách giúp chúng ta thay đổi cách thức liên hệ với nhau, ở nhà cũng như ở nơi làm việc. Tôi
muốn chúng ta kiến tạo và duy trì một thế giới hòa bình, cảm thông và hạnh phúc hơn.
Tôi viết cuốn sách này cho những ai muốn kiểm soát cuộc sống của mình.
Tôi viết cuốn sách này cho bạn.

Cam kết thứ nhất:

Hãy Bỏ Qua Những “Chiếc Xe Rác”

Kiểm soát cuộc sống của bạn

Điều đáng giá nhất trong cuộc đời của một con người là những nghĩa cử nhỏ bé, không tên và
cũng không được ai biết đến của anh ta.
– William Wordsworth
Người ta thường nói, khi phải đối mặt với những chuyện không như ý muốn, ta cần học cách
“vứt bỏ”. Nhưng đó không phải là chiến lược đúng đắn khi đối đầu với “chiếc xe rác”. Thay vào
đó, chúng ta cần học cách “bỏ qua” những biểu hiện tiêu cực đó. Bởi vì để vứt bỏ một điều gì
thì trước đó bạn đã để nó thẩm thấu vào cuộc sống của mình rồi. Cho nên dù bạn có thể vứt bỏ
những điều không hay đó thì ký ức về một “chiếc xe rác” vẫn sẽ lưu lại trong tâm trí bạn.
Những suy nghĩ tiêu cực này sẽ không thể ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của bạn, nếu bạn
biết cách kìm hãm chúng. Do đó, đừng tiêu tốn thời gian hay năng lượng để lo nghĩ về những
“chiếc xe rác” ấy nữa, mà hãy dành nguồn lực quý giá đó để nghĩ đến những điều tốt đẹp trong
cuộc sống của bạn.
Cách bạn đối phó với những rắc rối thường ngày ảnh hưởng đến hạnh phúc và thành công
của bạn nhiều hơn bạn nghĩ. Trong cuốn Stress, Appraisal and Coping (Áp lực, nhận định và đối
phó) hai tác giả Susan Folkman và Richard Lazarus, chuyên gia tâm lý học, đã phát hiện ra rằng
nếu được tích lũy lại thì những 12 The Law Of The Garbage Truck rắc rối trong cuộc sống
thường ngày có thể tạo ra một áp lực nặng nề hơn cả tác động của một số sự kiện đau buồn
nhất trong cuộc đời chúng ta.
Chìa khóa của vấn đề là đừng cố gánh lấy những việc nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn. Hãy
nhớ lại câu chuyện tôi vừa chia sẻ với bạn về cách hành xử của người lái xe taxi trên đường
phố New York, khi ông không chỉ tránh gây xích mích mà còn không hề tức giận, bất chấp thái
độ lỗ mãng của người đàn ông kia. Ông không để cho những hành vi tồi tệ của người khác ảnh
hưởng đến công việc của mình. Nói cách khác, ông không dừng lại để hứng “rác” của người
khác, ông chỉ đơn giản là bỏ qua nó.

Lòng can đảm

Bạn cần phải làm những gì bạn nghĩ bạn không thể làm được.
- Eleanor Roosevelt
Branch Rickey đang tìm kiếm một người có nghị lực hơn người - người có đủ can đảm để
không đánh trả; người có thể tập trung vào mục tiêu, chứ không phải là sự trả thù; và là người
có thể chiến đấu vì sự tiến bộ, chứ không phải vì lợi nhuận. Rickey tìm kiếm ở khắp các quốc
gia, từ Mỹ đến Cuba, Mexico, Puerto Rico, sang cả Venezuela, bằng sự kiên nhẫn hiếm có.
Rồi một ngày kia, Rickey đã tìm được người mà ông bấy lâu mong chờ. Ông gửi thư mời
người đó đến Brooklyn. Rickey nghĩ ông sẽ nói với người được chọn đó rằng: “Họ sẽ không
ngừng quấy nhiễu anh, thậm chí lăng mạ anh. Họ sẽ làm mọi cách hòng buộc anh phải phản
ứng lại”. Rickey muốn đảm bảo rằng người được chọn có đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ ông
giao. Nhiệm vụ này đòi hỏi “người đó phải đủ can đảm đối diện với sự bất công, ngược đãi,
nhưng không có ý định trả thù. Mặt khác, người đó cũng phải có tinh thần đấu tranh. Khi cần,
người đó phải dám gác lại mặc cảm tự ti để sẵn sàng tham gia vào đội ngũ những người đấu
tranh vì lẽ phải, và chiến thắng của người đó không mang vị đắng của lòng oán hận”.
Người được chọn
Jackie Robinson chính là người mà Branch Rickey tìm kiếm. Rickey là chủ tịch đội bóng
chày chuyên nghiệp Brooklyn Dodgers. Robinson là cầu thủ của đội Kansas City Monarchs,
một đội bóng chày chuyên nghiệp chơi ở giải Negro League.
Kế hoạch Branch Rickey đặt ra phá vỡ rào cản chủng tộc trong lĩnh vực bóng chày chuyên
nghiệp và Jackie Robinson là cầu thủ được chọn.
Năm đầu tiên ở giải đấu, cuộc sống của Robinson quay cuồng trong vòng xoáy của sự ngược
đãi, kỳ thị, bất công, đúng như Rickey đã dự đoán. Hàng triệu người liên kết lại với nhau để
chống lại anh: các cổ động viên chế nhạo và la ó khi anh xuất hiện trên sân, các cầu thủ từ chối
ra sân khi thấy tên anh trong danh sách thi đấu, thậm chí họ lập tức bỏ ra ngoài mỗi khi anh
bước vào phòng thay đồ, và khách sạn cũng không xếp phòng cho anh trong những chuyến lưu

đấu. Nhiều người quá khích còn gửi thư đe dọa anh. Nhưng bỏ ngoài tai tất cả những chuyện
đó, Jackie Robinson vẫn tập trung chơi bóng chày.
Robinson đã cam kết không trả đũa và anh tôn trọng cam kết đó. Anh vẫn đứng vững giữa
bao thử thách. Sau này, Robinson đã viết lại về khoảng thời gian đầy khó khăn đó trong tập hồi
ký I never had it made (Không có gì dành sẵn cho tôi):
Tôi cỏ thể giơ đầu cho người ta đánh mà không hề phản kháng không? Tôi không biết liệu
mình sẽ thực hiện điều đỏ như thế nào, nhưng tôi biết tôi nhất định sẽ làm được. Tôi phải làm
điều đỏ vì nhiều lý do, vì giới trẻ da màu, vì mẹ tôi, vì Rae, vì chính tôi, và cả Branch Rickey nữa.

Những người đồng hành
Dù bạn là người mạnh mẽ, song vẫn có những lúc bạn phải cần đến sự ủng hộ tinh thần của
người khác, những người sẵn sàng đứng ra bênh vực và giúp đỡ bạn. Nhất là khi số lượng “xe
rác” lên đến hàng ngàn chiếc hay nhiều hơn nữa, bạn không thể một mình đương đầu với
chúng.
Bên cạnh Robinson cũng có những người như thế. Vợ anh, Rachel, luôn hết lòng ủng hộ anh,
Branch Rickey bênh vực anh và nhiều người khác cũng sẵn sàng đứng về phía anh. Con đường
thật lắm gian nan, nhưng Robinson không hề đơn độc.
Pee Wee Reese, một cầu thủ bắt bóng tài năng, đã công khai đứng lên bênh vực Jackie
Robinson. Lần đó, trong một trận đấu ở Boston, Robinson đang chơi ở chốt gôn số 2 thì nhìn
thấy Pee Wee bị một nhóm cầu thủ khác đến gây sự. Robinson đã thuật lại chuyện này trong
hồi ký của anh:
Họ liên tục chế nhạo Pee Wee vì anh ấy là người miền Nam và vì anh chơi bóng với một người
da màu. Pee Wee không trả lời, thậm chí không thèm liếc về phía bọn họ. Anh ấy thản nhiên rời vị
trí, tiến về phía tôi rồi anh đặt tay lên vai tôi và trò chuyện với tôi. Tôi cũng không nhớ anh ấy đã
nói gì, bởi điều đáng nhớ nhất đối với tôi lúc đó chính là cử chỉ thân thiện của Pee Wee. Anh ấy

còn khảng khái tuyên bố trước những kẻ quấy rối rằng: “Này, cứ làm những gì mà các người
muốn. Còn chúng tôi, chúng tôi tới đây để chơi bóng chày”.
Reese đã đáp trả những “chiếc xe rác” bằng thái độ ôn hòa rồi mỉm cười chào tạm biệt
chúng.
Jackie Robinson đã có một người đồng hành.
Reese hiểu rõ ẩn ý của Rickey khi mời Robinson về. Và họ đều biết rằng đội The Dodgers sẽ
chiến thắng nếu các cầu thủ có thể bỏ qua những “chiếc xe rác” để tập trung năng lượng vào
nhiệm vụ lớn nhất của mình.
Stanley Woodward, biên tập viên chuyên mục thể thao của tờ New York Herald Tribune,
cũng lên tiếng bênh vực Robinson. Woodward đã khám phá ra âm mưu của đội Cardinals
St.Louis khi đội này cố gắng dàn xếp một cuộc đình công vào thời điểm mang tính quyết định
nhằm phản đối một trận đấu dự kiến có Robinson tham dự. Nếu anh ấy ra sân, đội Cardinals sẽ
từ chối tham dự giải và hành động của họ sẽ kéo theo một loạt hoạt động chống đối của những
kẻ muốn phá vỡ đội hình hợp nhất - đội hình thi đấu có cả cầu thủ da trắng và da màu.
Woodward không cho phép điều đó xảy ra. Bài viết của ông trên tờ New York Herald Tribune
đã bóc trần âm mưu của đội Cardinals. Woodward có thể im lặng, nhưng ông đã chọn cách đấu
tranh vì lẽ phải. Và Ford Frick - ủy viên Liên đoàn Bóng chày Quốc gia - cũng phản ứng mạnh
mẽ khi nhận được thông tin về âm mưu của đội St.Louis. Ông cảnh báo đội bóng Cardinals rằng
nếu họ thực hiện âm mưu chia rẽ đó, họ sẽ phải trả giá đắt.
Bất kỳ cầu thủ nào tham gia việc này củng sẽ bị đình chỉ thi đấu. Tôi không quan tâm liệu điều
đó có làm gián đoạn giải thi đấu bóng chày quốc gia trong 5 năm tới hay không. Đây là nước Mỹ,
bất kỳ công dân nào trên đất nước này cũng có quyền chơi bóng chày. Liên đoàn bóng chày quốc
gia sẽ ủng hộ Robinson đến cùng.
Cuộc đình công đã không xảy ra. Lập trường cứng rắn của Frick đã giúp ngăn chặn âm mưu
xấu xa đó.
Jackie Robinson có thêm người ủng hộ.
Jackie Robinson thành công vì anh có đủ mạnh mẽ để không đánh trả. Nói cách khác, anh
biết bỏ qua những “chiếc xe rác”. Bên cạnh anh là Branch Rickey, Pee Wee Reese, Stanley

Woodward, Ford Frick, và những con người can đảm khác - những người đã hành động theo
những gì họ tin là đúng.
Còn bạn thì sao? Liệu bạn có giữ đúng cam kết khi những “chiếc xe rác” liên thủ với nhau
cùng chống lại bạn không? Liệu bạn có thể toàn tâm toàn ý với mục tiêu của mình mà vượt qua
những thách thức trong cuộc sống? Liệu bạn có đủ can đảm để trở thành một Branch Rickey,
Pee Wee Reese, Stanley Woodward, hay Ford Frick trong cuộc đời của ai đó không?
Hãy nhớ rằng dù trong hoàn cảnh nào, bạn cũng vẫn có thể tìm ra cách hành xử khác. Chỉ
cần bạn nhìn nhận lại vấn đề và suy nghĩ một cách thấu đáo hơn. Đừng để cho những “chiếc xe
rác” kích động, lôi kéo bạn vào một cuộc chiến dai dẳng và vô bổ, rồi cuối cùng bạn lạc hướng
khỏi mục tiêu của mình.

Cam kết thứ hai:

Đừng Tự “Vấy Bẩn” Cuộc Sống Của Mình
Bài học thứ hai là không chỉ có người khác mang “rác rưởi” tới cuộc sống của chúng ta, mà
chính chúng ta cũng tự “làm bẩn” cuộc sống của mình. Chỉ vì cứ mãi dằn vặt về những chuyện
đã qua, hoặc lo lắng về những nỗi sợ hãi chỉ có trong tưởng tượng mà nhiều người đã tự tạo áp
lực cho mình, chẳng khác nào dựng rào chắn tự ngăn mình đến với một cuộc sống hạnh phúc,
viên mãn.
Vậy thì đã đến lúc chúng ta phải loại bỏ khả năng tác động của những tác nhân tiêu cực này.

3

Mỗi ngày là một ngày mới
Những sự kiện xảy ra trong cuộc sống của chúng ta thường được tái hiện lại trong tâm trí
giống như những đoạn phim ngắn, đoạn này nối tiếp đoạn kia. Và con người thường lưu giữ
trong ký ức nhiều đoạn phim về những “chiếc xe rác” ghi lại hình ảnh những người từng làm
mình tổn thương, thất vọng hay tức giận. Nghĩa là người ta có xu hướng ghi nhớ những điều
xấu xa, tồi tệ hơn là những chuyện tốt đẹp. Chẳng thế mà trong một nghiên cứu khoa học mang
tên Bad is stronger than Good (Cái xấu mạnh hơn cái tốt), nhà tâm lý học Roy Baumeister và
đồng nghiệp tại trường Đại học Florida đã viết:
Những sự kiện tồi tệ có sức ảnh hưởng mạnh hơn so với những sự kiện tốt đẹp... Những suy
nghĩ tiêu cực sẽ nhanh thành nếp và cũng khó thay đổi hơn những điều tích cực.

Gánh nặng quá khứ
Những ký ức buồn bã khiến chúng ta luôn đắm chìm thất vọng, lo lắng và nghi ngờ. Khi trở
về với những hồi ức đau buồn, chúng ta thường tự cho phép bản thân tìm kiếm lý lẽ, phân tích
ý nghĩa, rồi suy diễn hệ quả theo hướng hoàn toàn không phản ánh đúng bản chất sự việc. Rồi
chúng ta cảm thấy như mình vừa trải nghiệm nỗi đau đó lần nữa. Ruột gan ta thắt lại, hơi thở
gấp gáp, toàn thân lạnh toát, đúng như những trải nghiệm thực tế khi sự việc lần đầu xảy ra.
Bây giờ, hãy nghĩ về một sự kiện tuyệt vời trong cuộc đời bạn, ví dụ như ngày bạn tốt
nghiệp đại học, nhận tháng lương đầu tiên, hay bạn gặp tình yêu đầu đời của mình... Hãy nhắm
mắt và hồi tưởng lại khoảnh khắc đó càng chi tiết càng tốt. Hãy dành một phút để tận hưởng ký
ức đó.
Bạn cảm thấy thế nào? Ký ức đó có làm bạn mỉm cười, cười lên thành tiếng hay âm ỷ bên
trong một niềm vui khó tả? Cảm giác khi bạn kết nối với ký ức tuyệt vời đó như thế nào?

Rõ ràng là nếu chúng ta có thể “nhấm nháp” những ký ức tốt đẹp thường xuyên hơn, chúng
ta sẽ hạnh phúc hơn. Nhưng thách thức ở đây là tâm trí ta luôn có xu hướng nhớ lại những nỗi
đau trong quá khứ, mà không tìm đến với những điều tốt đẹp. Hậu quả là hết “chiếc xe rác” này
đến “chiếc xe rác” kia cứ nối đuôi nhau đi qua cuộc sống của chúng ta.
Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng trí nhớ của chúng ta thật ra chỉ là tập hợp những hồi
ức gần nhất của một trải nghiệm nào đó. Trong cuốn sách Stumbling on Happiness (Rơi vào
miền hạnh phúc), nhà tâm lý học Daniel Gilbert thuộc Đại học Harvard đã viết rằng ký ức không
phải là một phóng viên hay một sử gia khách quan như chúng ta vẫn tưởng.

Việc nhớ lại một sự kiện trong quá khứ mang lại cho ta cảm giác giống như mở ra xem lại một
bức tranh và khôi phục lại một câu chuyện đã cũ. Cảm xúc là một trong những vấn đề phức tạp
nhất của bộ não. Trí nhớ không phải là một người ghi chép biết nghe lời để giữ lại những bản sao
lưu đầy đủ từ những trải nghiệm, mà giống như một biên tập viên được toàn quyền tự quyết - nó
chọn lọc và lưu lại những yếu tố quan trọng trong dòng chảy của những sự kiện đã diễn ra, sau
đó sử dụng những yếu tố này để viết lại câu chuyện ban đầu theo nhiều hướng khác nhau mỗi lần
chúng ta cần đọc lại.
Vì vậy, mỗi lần bạn hồi tưởng lại một sự kiện đã diễn ra trong cuộc đời mình, bạn không thể
khôi phục lại nguyên vẹn với ký ức ban đầu, mà bạn chỉ đang nhắc đến ký ức mới nhất của
chúng ta về sự kiện đó.
Về cơ bản, chúng ta ghi nhớ các sự kiện một cách chọn lọc và không thật chính xác. Chúng ta
lưu lại cả ký ức tốt và xấu. Bộ não luôn tự động tìm cách giữ an toàn cho chúng ta. Thử thách
đặt ra là bộ não của chúng ta có một hệ thống báo động quá nhạy cảm và thường phát ra
những cảnh báo về những vấn đề không thật sự đáng lo ngại về thể chất cũng như tâm lý. Cơ
chế hoạt động này của não dễ khiến con người tiến đến những liên tưởng sai lầm hay những
kết luận lệch lạc. Kết quả là chúng ta phải đối phó với những báo động nhầm của não bộ.
Về cơ bản, những sự kiện đau buồn vẫn có thể để lại vết thương tâm lý kéo dài qua thời gian,
ngay cả khi nguyên nhân khiến bạn lo lắng đã không tồn tại nữa.
Bạn có thể làm gì?

Trước tiên, bạn cần nhớ rằng, não bộ sẽ thường xuyên gửi đi những tín hiệu cảnh báo từ
tiềm thức của bạn, gần như mỗi ngày.
Thứ hai, bạn phải hiểu rằng phản ứng cảm tính ban đầu của bạn về những tín hiệu cảnh báo
đó có thể bị kích hoạt một cách vô thức, khi bộ não kết nối những ký ức của bạn với khuynh
hướng tự phòng vệ. Mỗi ngày, bộ não tự động sản sinh ra hàng nghìn suy nghĩ và hình ảnh,
thường là theo cách liên tưởng ngẫu nhiên. Những suy nghĩ, hình ảnh bị kẹt lại là những gì đặc
biệt làm ta chú ý, những gì mà ta cố gắng kìm nén hoặc chối bỏ.
Điểm thứ ba, cũng là điểm cuối cùng, bạn cần hiểu rằng bạn không nên bám lấy những ký ức
tiêu cực này. Bạn không cần nghiền ngẫm, phân tích những vấn đề khó chịu mà bạn phải đối
mặt trong cuộc sổng.
Ba giải pháp này sẽ mở cánh cửa tới hạnh phúc, giải phóng chúng ta khỏi những “chiếc xe
rác” trong quá khứ.
Bạn không cần trốn tránh những ký ức tồi tệ hay kìm nén những suy nghĩ tiêu cực mỗi khi
chúng xuất hiện, bạn chỉ cần mỉm cười vẫy chào nó rồi bước tiếp con đường bạn đang đi. Đừng
để những ký ức đau buồn làm giảm lòng tin của bạn vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Học cách sống trong hiện tại

Cách duy nhất để cảm thấy hạnh phúc là đừng quá tham vọng.
- Epictetus
Chắc chắn mỗi chúng ta đều dành thời gian để nghĩ về tương lai, về những mục tiêu đã đề ra
và sẵn sàng đối mặt với những chướng ngại vật có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Thậm chí,
người ta còn xem xét đến hậu quả tồi tệ nhất có thể xảy ra từ những hành động của mình. Lên
kế hoạch cho tương lai là điều nên làm, tuy nhiên việc ngẫm nghĩ về khả năng xuất hiện của
một “chiếc xe rác” sẽ không mang lại lợi ích gì cả, mà chỉ khiến bạn không thể tận hưởng trọn
vẹn niềm vui trong hiện tại và quên việc lập kế hoạch cho ngày mai.
Khi đề cập đến mức độ nguy hiểm của các suy nghĩ tiêu cực, hai nhà tâm lý học Karen
Reivich và Andrew Shatte đã viết trong cuốn The Resilience Factor (Nhân to đàn hồi):
Nhiều người trong chúng ta có xu hướng nghiêm trọng hóa vấn đề - họ cứ chăm chăm nhìn
vào những khó khăn hiện tại để từ đó vẽ nên một viễn cảnh đầy bất hạnh cho chuỗi ngày sắp tới
của mình.

Reivich và Shatte đã phác thảo một phương pháp gồm năm bước để chống lại những suy
nghĩ tiêu cực, cụ thể là:
1. Xác định rõ khó khăn của bạn và những tình huống bất lợi mà bạn tin là sẽ xảy ra.
2. Đánh giá khả năng xảy ra của mỗi sự kiện trong số đó. Bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt giữa
thực tế và sự tưởng tượng của bạn.
3. Tiếp đó, hãy nghĩ đến viễn cảnh có lợi nhất có thể, tức là những ước muốn có cơ sở thực tế
chứ không phải là ước muốn viển vông. Và bạn sẽ muốn phá vỡ những suy nghĩ trì trệ trước
đây của mình.

4. Bây giờ bạn đã hình dung ra mọi khả năng và tình huống có thể xảy đến, cả tình huống tốt
nhất lẫn xấu nhất. Tiếp theo, hãy tự hỏi tình huống nào là sát với thực tế nhất và có khả năng
xảy ra nhất.
5. Sau đó, hãy tìm giải pháp để khắc phục tình huống bạn vừa hình dung ở trên.
Hãy nhớ rằng chúng ta không thể tránh được những sự việc khiến ta phiền muộn, buồn bã
hay thất vọng - đó là một phần của cuộc sống. Quan trọng là bạn đừng để những suy nghĩ tiêu
cực đó làm tiêu tốn thời gian và năng lượng của bạn.

Cam kết thứ ba:

Đừng Biến Mình Thành “Chiếc Xe Rác”
Thông điệp này như một hồi chuông cảnh tỉnh dành cho mọi người: Tất cả chúng ta đều có
thể dễ dàng biến thành “chiếc xe rác”, lúc này hay lúc khác. Điều đó xảy ra khi chúng ta ôm giữ
trong lòng nỗi tức giận, thất vọng, lo lắng, oán hờn. Đến khi “cái gánh” đó trở nên quá nặng nề,
chúng ta ắt phải phát tán “rác” ra môi trường xung quanh như một cách để tự giải thoát.

Báo thù là việc làm vô nghĩa

Nhiều người dành cả đời mình để cố gắng trả thù những “chiếc xe rác”. Họ cảm thấy bị sỉ
nhục, bị thách thức. Chỉ cần một hành động nào đó không như ý là họ sẽ tìm cách “trả miếng”
ngay. Hành động trả thù, hay mới chỉ là ý định trả thù, là nguyên nhân gây ra các bệnh tim
mạch. Trong một nghiên cứu, 255 sinh viên y khoa đã tiến hành thử nghiệm kéo dài 25 năm
trên chính bản thân họ để đo lường mức độ chống đối. Kết quả là những người có hành vi phản
kháng mạnh có khả năng mắc bệnh tim cao gấp năm lần so với những người biết kiềm chế hơn.
Một nghiên cứu khác cho thấy, những người có nguy cơ mắc bệnh tim là những người có giọng
nói to, ít kiên nhẫn, hấp tấp và dễ nổi nóng.
Hiểm họa trên đường phố
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người lái xe trong tâm trạng chịu nhiều áp lực có khả
năng gây ra tai nạn chết người cao hơn gấp năm lần so với người bình thường. Chỉ cần lái xe
trên đường cao tốc vài ngày liên tục, bạn sẽ được chứng kiến cách người ta “dạy” nhau về luật
lái xe. Một số người tỏ ra bất mãn nếu có chiếc xe khác qua mặt họ. Một số khác quá nhạy cảm
với những vụ va quệt nhỏ trong quá trình lưu thông. Nếu thấy có người vượt lên mà không bật
đèn xin đường, họ sẽ bấm còi inh ỏi, đuổi theo sát đuôi xe kẻ kia, chửi bới điên cuồng hay có
những hành vi gây hấn khác.
Hiện tượng tâm lý này có tên gọi là “xung đột hoán đổi”. Hiểu một cách đơn giản, xung đột
hoán đổi là trút hết sự thất vọng, bực tức của mình vào người khác, tương tự như ý nghĩa của
câu tục ngữ “Giận cá, chém thớt”.
Với những người có xu hướng kìm nén tâm trạng tiêu cực thì một nguyên cớ nhỏ cũng có
thể châm ngòi cho cơn thịnh nộ dữ dội. Ngược lại, những người biết cách đẩy lùi ảnh hưởng
tiêu cực trong cuộc sống thì dễ dàng bỏ qua các phiền phức nhỏ nhặt, và nhờ đó mà họ có cuộc
sống hạnh phúc hơn.
Thói quen nguy hiểm

Việc tự “gặm nhấm” nỗi đau chỉ làm chúng ta càng thêm đau đớn. Mỗi lần như thế, chúng ta
lại làm trầm trọng hơn những vết thương người khác gây ra, khiến cuộc sống của chúng ta
ngày càng lún sâu trong cảm giác tức giận, và hậu quả là chúng ta sẽ luôn giữ thái độ “Ăn
miếng, trả miếng”.
Khi bạn coi sự trả thù là mục tiêu sống nghĩa là bạn đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến
hạnh phúc, sức khỏe, và thậm chí là sự an toàn của mọi người, trong đó có cả chính bạn.
Nói cách khác, nếu không biết bỏ qua những “chiếc xe rác”, bạn sẽ đặt người khác và chính
mình vào vòng nguy hiểm.

Lòng bao dung

Lòng bao dung không phải là hành động đột xuất. Đó là thái độ sống.
- Martin Luther King, Jr.
Tôi dậy sớm để kịp chuyến bay lúc 7 giờ. Tôi rất mệt vì tối hôm trước phải thức khuya để
chuẩn bị một loạt bài báo cáo cho cuộc họp hôm sau.
Tại thời điểm đó, tôi đang làm việc cho Yahoo!. Ở sân bay, tôi gặp hai đồng nghiệp và mua
cho mỗi người một cốc cà phê. Sau khi lên máy bay, tôi đặt cốc cà phê xuống rồi nhấc chiếc vali
để lên ngăn hành lý phía trên.
Tôi và các đồng nghiệp tranh thủ khoảng thời gian bay để xem lại tập tài liệu mang theo.
Máy bay hạ cánh, mọi người lục tục đứng lên rồi chen chúc nhau ở cửa ra. Bỗng có một tiếng
đàn ông hét lên: “Ai giở trò thế này?”. Tôi nhìn quanh và thấy một người đàn ông to lớn đứng
ngay cạnh lối đi. Mọi người xung quanh dạt cả ra.
Ông ta gầm gừ: “Gã chết tiệt nào làm đổ cà phê ra áo khoác của tôi đây?”. Tôi giật mình. Cốc
cà phê của tôi đâu rồi? Tôi không thấy đâu cả. Nhìn lại đám đông nhốn nháo, tôi thấy người
đàn ông đó vẫn vừa chửi bới om sòm, vừa cầm chiếc áo khoác dính cà phê lem nhem, còn tay
kia cầm một chiếc cốc không. Tôi nhận ra ngay cốc cà phê của mình. Tôi chính là thủ phạm mà
ông ta đang tìm kiếm. Khi đặt chiếc vali lên ngăn để đồ phía trên, tôi đã tiện tay đặt cốc cà phê
ngay bên cạnh, và rồi quên mất, nên nó bị đổ và làm bẩn chiếc áo kia. Thật chả ra sao cả!
Tôi lập tức lên tiếng: “Thưa ông, tôi thành thật xin lỗi. Cốc cà phê đó là của tôi”.
Người đàn ông bước về phía tôi. Mặt ông ta đỏ lên và trông điệu bộ như thể ông ta sắp đánh
tôi vậy. “Đồ ngu”, ông ta rít lên qua kẽ răng. Tôi vội nói: “Tôi xin gửi ông tiền giặt áo. Để tôi liên
hệ xem dưới sân bay có dịch vụ giặt khô không. Hay để tôi mua đền ông chiếc áo khác. Tất cả là
do tôi bất cẩn. Một lần nữa, thật lòng xin lỗi ông”.
Người đàn ông không chấp nhận bất kỳ lời đề nghị nào của tôi. Những hành khách khác
nhanh chóng rời khỏi máy bay. Chắc họ cũng muốn tránh xa vụ rắc rối này càng nhanh càng

tốt.
Ông ta yêu cầu: “Đưa cho tôi danh thiếp của anh”.
Tôi mở ví và đưa danh thiếp cho ông ta.
“Tôi sẽ tố cáo anh với giám đốc của anh. Anh cứ đợi đấy”. Nói rồi, ông ta bước qua mặt tôi,
rời khỏi máy bay, miệng vẫn lầm bầm chửi rủa.
Quả là tôi đã sai. Người đàn ông đó có lý do chính đáng để bực mình. Trông bề ngoài, tôi có
thể đoán rằng ông ta đang trên đường đến dự một cuộc họp quan trọng, vậy mà chiếc áo khoác
của ông ta lại bị dính cà phê. Tôi là một “chiếc xe rác” cản đường ông ta. Tôi đã đề nghị được
sửa chữa những gì tôi đã gây ra. Đó là cách duy nhất tôi có thể làm để chuộc lỗi.
Một câu chuyện khác
Lần ấy, tôi ngồi trong một quán cà phê để đọc lại bản biên tập cuốn sách này. Một người
khách trẻ tuổi khi đứng lên đã vô ý để rơi cả cốc cà phê xuống sàn. Cà phê bắn tung tóe, văng cả
vào quần và túi xách của một thương gia ngồi ngay bàn bên cạnh. Ông giật mình, vội đứng lên.
Một bên ống quần của ông bị ướt, túi xách cũng vậy. Chàng thanh niên vô cùng bối rối. Anh
lúng túng xin lỗi vị khách kia. Người thương gia mỉm cười độ lượng và nói: “ít nhất thì tôi cũng
thích mùi cà phê”. Cả hai cùng phá lên cười, rồi mỗi người cầm một vài tờ giấy ăn và bắt đầu
lau dọn chỗ cà phê bị đổ.
Lựa chọn cách phản ứng
Mặc dù cả hai trường hợp trên đều liên quan đến cốc cà phê bị đổ, nhưng cách phản ứng của
người trong cuộc lại hoàn toàn khác nhau. Điều tôi muốn nói ở đây là dù bạn là người gây lỗi
hay bạn là người vô tình gánh hậu quả từ sai phạm của người khác, bạn vẫn có toàn quyền
quyết định cách phản ứng của mình.
Cuộc sống luôn chuyển động. Cách bạn kết luận về một sự việc sẽ chi phối cách phản ứng
của bạn với sự việc tiếp theo. Cách bạn đối xử với một người sẽ chi phối cách ứng xử của người
đó với người khác nữa. Cứ thế, nguồn năng lượng - cả tích cực lẫn tiêu cực - sẽ lan truyền từ
người này sang người khác. Khi bạn tha thứ lỗi lầm của một ai đó, bạn đã tạo ra một làn sóng
những cảm xúc tốt đẹp. Khi bạn trừng phạt họ bằng lời nói và hành động, bạn đã nhân rộng
những cảm giác tiêu cực.

Các nhà tâm lý đã khẳng định rằng khi con người biết cách bao dung hơn, sức khỏe và chất
lượng cuộc sống của họ được tăng lên đáng kể. Trải nghiệm của lòng bao dung không chỉ là
việc được trút bỏ gánh nặng, mà còn là cảm giác đầy hân hoan khi giải quyết được một vấn đề.
Đột nhiên, phản ứng “đối đầu” được thay thế bởi cảm giác bình yên, như khi bạn đứng trước
một đồng cỏ xanh mướt hay mặt hồ tĩnh lặng.
Bạn có thể chọn cách thể hiện lòng bao dung như vị thương gia trong câu chuyện thứ hai
hay phán xét một cách khắc nghiệt như vị hành khách bay cùng chuyến với tôi. Điều đó phụ
thuộc vào bạn.

Cam kết thứ tư:

Giúp Người Khác Thôi “Xả Rác”
Phần lớn những cuộc đụng độ với “xe rác” chỉ diễn ra trong phút chốc, nhưng trong một số
trường họp, chúng ta phải học cách làm việc và thậm chí là sống cùng với chúng. Đó là khi
những người thân yêu của ta - bố mẹ, bạn đời, cộng sự, bạn cùng phòng, sếp, khách hàng hay
đồng nghiệp - chính là “chiếc xe rác”.
Chúng ta không thể áp dụng bài học mỉm cười, vẫy chào, nói lời chúc tốt lành với “xe rác”,
rồi bỏ đi. Đôi lúc, bạn có thể cảm thấy bế tắc.
Trong trường họp đó, nhiệm vụ của chúng ta là tìm cách sống hòa hợp với họ. Chúng ta phải
giúp những người có ý nghĩa quan trọng đối với cuộc đời mình chấm dứt lối hành xử của
“chiếc xe rác”, đồng thời khuyến khích họ phát huy khả năng tốt nhất của mình.

Quy tắc giao tiếp với “chiếc xe rác”

Mọi vẻ đẹp đều được trân trọng bởi những người có khả năng cảm nhận cái đẹp, và bản thân
cảm nhận đó đã là một điều thú vị.
- Abu Hamid Al-Ghazali

Những người hành động giống “chiếc xe rác” thường để cho các suy nghĩ tiêu cực chắn
ngang tầm nhìn của họ, làm che khuất những điều tốt đẹp ẩn sâu bên trong tâm hồn. Tuy
nhiên, không phải lúc nào những người này cũng mang tâm trạng tiêu cực. Nếu chú ý, bạn sẽ
nhận ra rằng đôi lúc họ cũng có những hành động rất đáng yêu. Đó chính là cơ hội để bạn tiếp
cận với họ. Nhiệm vụ của bạn lúc này là tìm hiểu và khám phá những giá trị tốt đẹp của những
“chiếc xe rác thân yêu” đó. Hãy nói với họ về cảm nhận của bạn trước những phẩm chất tốt đẹp
ở họ. Hãy bày tỏ sự quan tâm chân thành của bạn đối với họ, và thể hiện rằng bạn luôn yêu quý
và trân trọng họ.
Khi tập trung vào mặt tích cực của người khác, bạn có thể giúp họ nhìn nhận cuộc sống dưới
một góc độ mới mẻ và lạc quan hơn. Làm được như vậy nghĩa là bạn đã tiếp thêm năng lượng
để nuôi dưỡng những hạt mầm tốt đẹp trong con người họ. Tình yêu thương và sự quan tâm
của bạn có thể sẽ khiến họ thay đổi.

Chọn đúng thời điểm

Nếu bạn có thành kiến với một ai đó, bạ...